ابو القاسم سلطانى

76

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

Code - 1203 فلفل فرنگى Capsicum Annuum L . گياهى است يك ساله ، علفى با ساقه افراشته و منشعب ، بدون كرك به ارتفاع 60 - 30 سانتيمتر از خانواده Solanaceae داراى برگ‌هاى منفرد ، بيضىشكل ، براق كه در قسمت انتهائى ساقه نوك‌تيز مىباشند . گل‌ها كه در اواخر بهار تا اواخر تابستان از بغل برگ‌ها خارج مىشوند به رنگ سفيد يا سفيد مايل به زرد و داراى دم‌گلى كوچك مىباشند . نوش گل زنبورهاى عسل را به طرف خود جلب مىنمايد . ميوه گوشت‌دار ، شفاف و در ابتدا سبزرنگ و كم‌كم در اثر رسيدن به رنگ زرد ، قرمز ، قرمز مايل به بنفش در مىآيد . درازاى متوسط ميوه‌ها 15 - 12 سانتيمتر و به قطر 10 - 5 سانتيمتر است . ميوه در حالت تازه بدون بو و داراى طعم تند ملايم مىباشد . ميوه اين نوع از C . Minimum Roxb بزرگتر ولى تندى آن كمتر است . تاريخچه : نام لاتين گياه Capsicum در زبان يونانى به معنى " گاز گرفتن " مىباشد كه اولين‌بار به وسيله Actuarius در كتابها وارد شده است . منشاء اوليه گياه نواحى گرم امريكا به‌ويژه شيلى و مكزيك بوده و به وسيله كريستف كلمب در 1504 ميلادى از امريكا به اسپانيا برده شده و به سرعت در مناطق جنوبى اروپا و سپس در افريقا و آسيا منتشر گرديده و امروز در اغلب نقاط دنيا مانند هند ، ژاپن ، تايلند ، افريقا ، مصر من جمله ايران كشت مىشود . گرچه برخى از محققين تصور كرده‌اند كه هرنوه 1 * و بعضى ديگر فلفل السودان 2 * مندرج در كتب قديم طبى اين گياه مىباشد ولى از زمان قاجاريه به ايران وارد شده و به آن نام فلفل فرنگى و فلفل هندى داده‌اند و قديمىترين كتابهاى پارسى كه نام آن آمده است كتب مفتاح الادويه و پزشكىنامه مىباشد كه اولى در اواخر سلطنت ناصر الدين شاه تاليف شده است و حتى در فروغ ناصرى 3 * كه چند سال پيش از اين دو كتاب تليف شده است نام اين گياه نيامده است . در اين كتابها شرح فلفل قرمز چنين آمده است : فلفل فرنگى ( فلفل قرمز ) Piment " استعمال داخلى او مفيد است در تومورهاى بواسيرى با ورم كه تغييرى در آنها مىدهد بدون آنكه منعى در دوران دم وارد آيد هم‌چنين صداعى كه در اين نزف الدمها عارض مىشود رفع مىسازد . مقدار خوراك : اكستره‌مائى 50 ، 0 گرم 60 ، 0 گرم ، تنطور در حالت اختلاط با مايعى 1 تا 4 گرم " ( مفتاح الادويه ص 207 ) . " فلفل فرنگى ، فلفل هندى ، فلفل السودان 4 * فرانسه و پيمان كاپسيك ، كاپسيكوم آنوم . . . ثمر آنكه طويل و در ابتدا سبز و پس از رسيدن قرمز مىگردد تند و مهيج است به خصوص در ممالك حاره آن را در تلذذ اغذيه به كار مىبرند . . . پيمان بستانى ، پيمان قرمز ، فلفل گينه ، فلفل تركى ، مرجان بستانى و فلفل كايّان و كاپسيكوم آنوم نيز ناميده مىشود . ثمر اين قسم پيمان قرمز ، درخشنده ، مستطيل و دكمه‌دار و به حجم ابهام و مثلث و داراى عده زيادى تخم‌هاى پهن شبيه به قرص و سفيدرنگى مىباشد كه طعم تند و به